صوت | رویکرد تاریخی قرآن برای تعلیم و تربیت دینی

شناسنامه

• زمان: محرم ۱۴۰۳ 
• مکان: حسینیۀ ام ابیها(س)
• موضوع: رویکرد تاریخی قرآن برای تعلیم و تربیت دینی
• تعداد: ۱۱ جلسه

جلسۀ اول | (۱۴۰۲/۰۴/۱۶): ضرورت توجه به تاریخ در تحلیل و فهم دین؛ بررسی رویکرد تاریخی در قرآن کریم

فهرست:

• ما دین را بیشتر امری عقیدتی، اخلاقی و معنوی می‌دانیم
• دین در آیات قرآن کریم چگونه است؟
• قرآن کریم را می‌توان کتابی تاریخی با اهتمام به مسایل اجتماعی دانست
• آیات محدودی از قرآن به احکام و اخلاق پرداخته‌اند
• مقدمه‌ای در مورد اهمیت تاریخ به استناد نهج‌البلاغه‌
• برخی از استدلال‌های عقلی، مورد اقبال و پسند عموم نیست
• برخی از آسیب‌های رویکرد به دلایل عقلی
• معارف اسلام در دل حوادث اجتماعی جا افتاده‌اند
• تأملی در مورد شرایط اجتماعی و تاریخی حادثه کربلا
• در بحث تاریخ، خود انسان هم باید فکر و اندیشه داشته باشد
• روش قرآن در تربیت، غالباً تاریخی است
• قرآن به ویژگی‌ها و حوادث اجتماعی اهمیت می‌دهد
• متأسفانه دینداری ما، فردی شده است
• ضرورت توجه به داستان‌های تاریخی قرآن
• نمونه‌ای از قرآن در مورد ضرورت نگاه تاریخی و توجه به شأن نزول آیات
• بدون نگاه به تاریخ، نمی‌توان آیات را به خوبی تحلیل کرد
• دین، برای اهل تفکر است
• روضه جناب مسلم ابن عقیل(ع)    

جلسۀ دوم | (۱۴۰۲/۰۴/۱۷): به فکر واداشتن، مهمترین روش تربیتی دین

فهرست:

• مروری مجدد بر نامه 31 نهج البلاغه
• تأثیرگذاری ویژه تاریخ در نامه امیرالمؤمنین(ع)
• اهمیت تجربه؛ تجربه تاریخی، قدرت متقاعدکننده‌گی بالایی دارد
• آشنایی بیشتر با شخصیت علمی شهید سیدمحمدباقر صدر
• بر اساس نظر قرآنی شهید صدر، با محسوسات باید  با مردم سخن گفت
• به فکر واداشتن، مهمترین روش تربیتی دین
• تاریخ گذشتگان، مهمترین منبع برای تفکر
• قرآن خیلی چیزها را نگفته تا در موردش تفکر کنیم
• نقدی بر حافظه‌محور بودن ارزیابی‌ها
• معمولاً افراد خوش‌حافظه قدرت تحلیل بالایی ندارند
• دین ما، دینی بر اساس تفکر است
• یکی از رویکردهای تهاجم فرهنگی، عدم تفکر است
• تفکر، نقطه مقابل تحجر
• اهمیت تفکر و قدرت تحلیل در روایات
• رویکرد تفکری در مسیر تربیت دینی
• ضعف تفکر در مسایل سیاسی و اجتماعی
• توجه به تجربه در رویکرد تاریخی
• اهمیت تفکر در رویکرد تاریخی
• فکر کردن و نتیجه گرفتن، رویکرد دیگری در تربیت دینی
• حجم بحث‌های تاریخی در قرآن کریم
• چرا اسلام کامل‌تر از سایر ادیان است؟
• اسلام به تاریخ اقوام و ملل هم پرداخته است
• در رویکرد تربیتی قرآن، فردیت جایگاهی ندارد

جلسۀ سوم | (۱۴۰۲/۰۴/۱۸): امر اجتماعی در قرآن کریم

فهرست:

• آشنایی مختصر با روش تفسیری علامه طباطبایی
• روش علامه، تفسیر آیات به کل قرآن بوده است
• علامه در نگاه کلان، قرآن را امری اجتماعی می‌بیند
• نمونه‌ای از نگاه تفسیری علامه طباطبایی در مورد آیه علیکم انفسکم
• از نگاه علامه طباطبایی علیکم انفسکم، خطاب به جامعه است
• نگاهی دیگر به آیه ایها الذین آمنوا
• نگاه اجتماعی سه اندیشمند به دین
• قرآن ما را چگونه تربیت می‌کند؟
• توجه قرآن به تاریخ اقوام و محتوای تاریخ
• کسی که به قرآن توجه کند، نمی‌تواند زندگی فردی داشته باشد
• اجتماعی شدن انسان در ایام انتخابات
• آیات اجتماعی قرآن را به آیات فردی ترجمه نکنیم
• رها کردن جامعه، یک انحراف معنوی است
• در یک جامعه خوب، خوبان محترم‌اند
• رویکرد تربیتی قرآن از زاویه پرداختن به تاریخ
• خدا با ما به عنوان امت اسلام و گروه مؤمنان نگاه می‌کند
• فرهنگ زندگی جمعی، عصاره دین است
• بسیاری از ملاحظات قرآن درباره یک قوم است
• ما با کمک امام حسین(ع) در آستانه امت اسلامی هستیم
• روضه حضرت رقیه(س)

فهرست مطالب:
تأثیر سالها حکومت طواغیت بر آموزش‌های دینی
کم‌توجهی به امت بودن و زندگی اجتماعی مؤمنین
برخی از سنت‌های الهی در جامعه
شخصیت جامعه را چه چیزی شکل می‌دهد؟

 

دین، امری به شدت اجتماعی

بعثت انبیا بر اساس نیاز اجتماعی بوده است

چرا توجه به تاریخ مهم است؟

چرا امامت مهمترین امر دین است؟

دین می‌خواهد ما را رشد اجتماعی و جمعی بدهد

آیاتی در مورد اینکه ما جمعی محشور خواهیم شد

اربعین، معجزه‌ای بزرگ برای زندگی جمعی